Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Tabliczki informacyjne na budynku Powiatowego Urzędu Pracy
    Miasto
    Od 1 stycznia 2021 roku odbywa się rekrutacja uczestników projektu „Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w Toruniu”, którego realizatorem jest Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia.
  • Na zdjęciu: alejka w zrewitalizowanym Parku Glazja
    Eko
    W poniedziałek 25 stycznia 2021 roku o godz. 19:45 na antenie TVP Bydgoszcz zaplanowano emisję filmu edukacyjnego pt. „Czyste Energia – czyste środowisko”.
  • Grafika informująca o programie Rodzina 500 Plus
    Miasto
    Od 1 lutego 2021 r. rozpoczyna się nabór wniosków o wypłatę świadczenia 500+ przez kolejny rok, od czerwca 2021 do maja 2022 r.
  • Na zdjęciu: Kafka Jaworska
    Koronawirus
    Dyrektorka Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Tofifest jest kolejną osobą, która wyjaśnia, dlaczego zaszczepi się przeciwko COVID-19, kiedy tylko będzie taka możliwość.
  • Na zdjęciu: grafika z danymi epidemicznymi
    Koronawirus
    W ciągu ostatniej doby w Toruniu przybyło 25 osób zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2. 48 osób wróciło do zdrowia.
  • Na zdjęciu samochody stoją przed skrzyżowaniem, pada deszcz
    Drogi, Miasto
    Wieczorem w niedzielę 24 stycznia i rano w poniedziałek 25 stycznia w Toruniu może wystąpić oblodzenie – przestrzega kierowców i pieszych Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Prognozuje się zamarzanie nawierzchni dróg i chodników po opadach deszczu, deszczu ze śniegiem oraz miejscami mokrego śniegu. Oblodzenie wystąpić ma dzisiaj (24.01.2021...
  • W niedzielę 24 stycznia 2021 roku w Toruniu potwierdzono 39 nowych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2.
  • Więcej grup zawodowych, które mogą skorzystać z pobytu w hotelu, dookreślenie, kto może zaszczepić się w I etapie, zmiany w zakazie zgromadzeń – 23 stycznia 2021 r. weszło w życie nowe rozporządzenie dot. ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z epidemią.
  • Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego ostrzega o możliwym oblodzeniu nawierzchni dróg i chodników w najbliższych godzinach.
  • Podczas 26. sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących aktualnej sytuacji epidemicznej i funkcjonowania miasta.
  • W sobotę 23 stycznia 2021 roku w Toruniu potwierdzono 95 nowych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Jeden mieszkaniec miasta zmarł przez COVID-19.
  • W 2021 roku Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia planuje realizację wielu usług i instrumentów rynku pracy. Zainteresowanych zachęcamy do sprawdzania oferty urzędu.
  • Osiem zestawów przedmiotów na aukcje przekazał toruńskiemu sztabowi Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy prezydent Torunia Michał Zaleski. Dodatkowo dwa zestawy trafiły również od miasta na orkiestrowe aukcje UMK.
  • Miasto od wielu lat wspiera prowadzony przez Stowarzyszenie „Mateusz” Ośrodek Readaptacyjny w Toruniu. Informacji o udzielonej pomocy zabrakło jednak w medialnych wypowiedziach prezesa Waldemara Dąbrowskiego.