www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Sport
    O planach Żużlowej Reprezentacji Polski na kolejne miesiące 2020 r. była mowa 5 sierpnia 2020 r. na toruńskiej Motoarenie.
  • Zółto-niebieski tramwaj swing na przystanku przy Cinema-City
    MZK, Sport
    MZK uruchomi dodatkowy kurs tramwaju nr 5 w związku z czwartkowym meczem Apatora Toruń z TŻ Ostrovia.
  • Na zdjęciu fragment budynku Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy
    Kultura, Miasto
    Biuro Programu „Niepodległa” ogłosiło wyniki naboru w ramach programu dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej #wiktoria 1920”. Dofinansowanie otrzymało Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, które w październiku zaprosi na dwudniowy festiwal nauki związany z militarną historią Torunia.
  • Parking przy ul. Skrzyńskiego od 1 października 2020 r. będzie płatny
    Drogi, Miasto
    Przypominamy, że od 1 sierpnia 2020 r. Strefa Płatnego Parkowania w Toruniu została poszerzona. Do SPP Podstrefy "B" zaliczono 238 dodatkowych miejsc parkingowych zbudowanych w 2019 roku.
  • Na zdjęciu laborantka bada próbki
    Miasto
    Woda dostarczana przez Toruńskie Wodociągi jest przydatna do spożycia - stwierdził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Toruniu.
  • Strona tytułowa ksiażki "Smak Gothicu"
    Kultura, Miasto
    Na pokaz kulinarny w wykonaniu Bogdana Gałązki zaprasza w piątek 7 sierpnia 2020 r. Muzeum Toruńskiego Piernika przy ul. Strumykowej. Początek o godz.17:00.
  • Centrum Wsparcia Biznesu, miejska jednostka zajmującą się promocją gospodarczą miasta i współpracą z inwestorami, przygotowało zaktualizowane portfolio gospodarcze Torunia.
  • Statki i łodzie rzeczne spłyną 15 i 16 sierpnia do Torunia w ramach czwartej edycji Festiwalu Wisły. Oprócz możliwości podziwiania jednostek pływających, publiczność weźmie udział m.in. jarmarku regionalnych produktów oraz pikniku przy Zamku Dybowskim.
  • W toruńskich szkołach i przedszkolach trwają wakacyjne remonty. Na prace w placówkach oświatowych miasto przeznaczyło w tym roku 4,5 mln zł.
  • Od soboty 8 sierpnia 2020 r. nastąpią zmiany w organizacji ruchu drogowego w rejonie al. św. Jana Pawła II oraz pl. Niepodległości spowodowane pracami realizowanymi w ramach projektu BiT-City II.
  • Pod hasłem "Wielka tajemnica wiary" 4 sierpnia 2020 r. z Torunia ruszyła 42. Piesza Pielgrzymka z Torunia i 40. Pielgrzymka Ziemi Lubawskiej na Jasną Górę.
  • W sobotę 15 sierpnia 2020 r. wystartuje kolejny z cyklu historycznych rajdów rowerowych „Śladem toruńskich dróg do wolności”. Na trasie wyprawy znalazły się miejsca, które pokażą wielowątkową historię Torunia. Wystartowały zapisy na to wydarzenie.
  • Gmina Miasta Toruń rozstrzygnęła konkurs na organizację i udział w imprezach sportowych w II półroczu 2020 roku. Na organizację imprez sportowych, które odbędą się w Toruniu miasto przeznaczyło 165 400 zł.
  • 15 sierpnia 2020 roku o godzinie 19:15 na toruńskiej Motoarenie Toruń im. Mariana Rosego odbędą się PGE Indywidualne Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi. Poznaliśmy zawodników uprawnionych do startu w tych zawodach.