Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Tabliczki informacyjne na budynku Powiatowego Urzędu Pracy
    Miasto
    Od 1 stycznia 2021 roku odbywa się rekrutacja uczestników projektu „Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w Toruniu”, którego realizatorem jest Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia.
  • Na zdjęciu: alejka w zrewitalizowanym Parku Glazja
    Eko
    W poniedziałek 25 stycznia 2021 roku o godz. 19:45 na antenie TVP Bydgoszcz zaplanowano emisję filmu edukacyjnego pt. „Czyste Energia – czyste środowisko”.
  • Grafika informująca o programie Rodzina 500 Plus
    Miasto
    Od 1 lutego 2021 r. rozpoczyna się nabór wniosków o wypłatę świadczenia 500+ przez kolejny rok, od czerwca 2021 do maja 2022 r.
  • Na zdjęciu: Kafka Jaworska
    Koronawirus
    Dyrektorka Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Tofifest jest kolejną osobą, która wyjaśnia, dlaczego zaszczepi się przeciwko COVID-19, kiedy tylko będzie taka możliwość.
  • Na zdjęciu: grafika z danymi epidemicznymi
    Koronawirus
    W ciągu ostatniej doby w Toruniu przybyło 25 osób zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2. 48 osób wróciło do zdrowia.
  • Na zdjęciu samochody stoją przed skrzyżowaniem, pada deszcz
    Drogi, Miasto
    Wieczorem w niedzielę 24 stycznia i rano w poniedziałek 25 stycznia w Toruniu może wystąpić oblodzenie – przestrzega kierowców i pieszych Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Prognozuje się zamarzanie nawierzchni dróg i chodników po opadach deszczu, deszczu ze śniegiem oraz miejscami mokrego śniegu. Oblodzenie wystąpić ma dzisiaj (24.01.2021...
  • W niedzielę 24 stycznia 2021 roku w Toruniu potwierdzono 39 nowych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2.
  • Więcej grup zawodowych, które mogą skorzystać z pobytu w hotelu, dookreślenie, kto może zaszczepić się w I etapie, zmiany w zakazie zgromadzeń – 23 stycznia 2021 r. weszło w życie nowe rozporządzenie dot. ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z epidemią.
  • Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego ostrzega o możliwym oblodzeniu nawierzchni dróg i chodników w najbliższych godzinach.
  • Podczas 26. sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących aktualnej sytuacji epidemicznej i funkcjonowania miasta.
  • W sobotę 23 stycznia 2021 roku w Toruniu potwierdzono 95 nowych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Jeden mieszkaniec miasta zmarł przez COVID-19.
  • W 2021 roku Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia planuje realizację wielu usług i instrumentów rynku pracy. Zainteresowanych zachęcamy do sprawdzania oferty urzędu.
  • Osiem zestawów przedmiotów na aukcje przekazał toruńskiemu sztabowi Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy prezydent Torunia Michał Zaleski. Dodatkowo dwa zestawy trafiły również od miasta na orkiestrowe aukcje UMK.
  • Miasto od wielu lat wspiera prowadzony przez Stowarzyszenie „Mateusz” Ośrodek Readaptacyjny w Toruniu. Informacji o udzielonej pomocy zabrakło jednak w medialnych wypowiedziach prezesa Waldemara Dąbrowskiego.