Do Warszewic i Pigży | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Do Warszewic i Pigży

Miasto
Data publikacji: 29 listopada 2023
Autor: Małgorzata Litwin
Dwór w Warszewicach, fot. Andrzej Goiński

2 grudnia 2023 r. Oddział Miejski PTTK w Toruniu zaprasza mieszkańców miasta i regionu do udziału w kolejnej wyprawie z cyklu "Wędrówki rodzinne z PTTK".

Spotkanie turystów w sobotę o godz. 7.30 na dworcu PKP Toruń Wschodni, skąd o godz. 7.42 nastąpi wyjazd do Chełmży (kierunek Grudziądz). Trasa wycieczki będzie wiodła z Chełmży przez Kończewice, Warszewice, Biskupice do Pigży. Długość przejścia pieszego wyniesie około 16 km. Wyprawę poprowadzi przodownik turystyki pieszej PTTK Jacek Orłowski.

Warszewice – wieś na ziemi chełmińskiej, wzmiankowana w dokumencie księcia Konrada Mazowieckiego z 1222 roku, w którym przekazał Warszewice (Wars) wraz z innymi grodami i wioskami biskupowi pruskiemu Chrystianowi. W XIV wieku była to wieś czynszowa zakonu, należąca administracyjnie do komturstwa papowskiego, później, od 1505 roku, stała się własnością biskupów chełmińskich. Około połowy XVII wieku Warszewice występują jako własność szlachecka, należąc kolejno do Warzyńskich, Bystramów, Tomaszewskich i Bagniewskich. W 1. połowie XIX wieku majątek warszewicki należał do Płacheckich, Kruszyńskich i Kobylińskich.

Od 1838 roku majątek stanowił własność Heinricha von Bornsteadt, od którego w 1850 roku kupił go Alfred Zawisza Czarny. To postać ściśle związana z dziejami Warszewic. Urodzony 12 grudnia 1811 roku w rodzinie ziemiańskiej w łowickiem, miał dwóch braci: starszego Artura i młodszego Augusta. Po wybuchu Powstania Listopadowego przerwał studia na Uniwersytecie Warszawskim, by wspólnie z bratem Arturem wstąpić w szeregi powstańcze. Po klęsce powstania znalazł się w Belgii, gdzie zaciągnął się do armii belgijskiej. Jego brat Artur, członek organizacji „Zemsta Ludu”, wrócił do Polski, gdzie próbował wspólnie z innymi wywołać kolejne powstanie. Schwytany w 1833 roku został przez Rosjan stracony w Warszawie (dziś jest to plac Artura Zawiszy).

Armię belgijską Alfred Zawisza Czarny opuścił w 1847 roku w randze kapitana. Już w 1842 roku, przebywając u krewnych Działowskich w dobrach turznieńskich, dowiedział się o możliwościach zakupu majątku Bornstead`a w Warszewicach. Po uzyskaniu zgody władz pruskich nabył go w 1850 roku i na stałe tam się osiedlił. Od 1852 roku był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W majątku wprowadził najnowocześniejsze metody uprawy ziemi oraz jako jeden z pierwszych zastosował odwadnianie gruntów ornych. Po wybuchu Powstania Styczniowego wspierał materialnie powstańców, m.in. organizując transporty szybkostrzelnej broni. Był współtwórcą Towarzystwa Rolniczo-Przemysłowego. Zmarł 13 maja 1878 roku i został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Chełmży.

Po śmierci Alfreda majątkiem gospodarowała wpierw jego żona Zofia, a następnie ich córka Władysława, która wyszła za mąż za Michała Hulewicza. W 1895 roku Warszewice posiadały 16 domów mieszkalnych i 256 mieszkańców. Właściciele majątku specjalizowali się w hodowli bydła rasy Bern Stimmenthaler. W latach 1943–1944 dwór przeznaczono na szkołę – internat dla paramilitarnej organizacji służby kobiet. Podczas okupacji niemieckiej zbiory historyczne i najcenniejsze pamiątki rodzinne zostały zabezpieczone przez historyka niemieckiego i wywiezione do muzeum w Berlinie. Część zbiorów ocalała i znajduje się w rękach potomków Hulewiczów – rodziny Skarżyńskich.

Opis krajoznawczy: Henryk Miłoszewski, fot. Andrzej Goiński, UMWKP

Zobacz wydarzenia kopernikańskie

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika  


  

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Wracamy do tematu sceny plenerowej w Czerniewicach. Będziemy rozmawiać o dwóch alternatywnych rozwiązaniach projektowych – walorach funkcjonalnych, kosztach realizacji i utrzymania, potrzebach lokalnego środowiska w zakresie użytkowania obiektu. Zbierzemy uwagi i opinie uczestników.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski stoi w otoczeniu kobiet i mężczyzn - przewodników
    Miasto
    W Dworze Artusa prezydent Michał Zaleski spotkał się z toruńskimi przewodnikami, by w dniu ich święta podziękować za krzewienie wiedzy o naszym mieście i jego historii i zabytkach.
  • Na zdjęciu: znak drogowy - rondo, w tle widać maszyny rolnicze
    20 lutego 2024 r. w godzinach porannych rozpoczął się protest rolników – są utrudnienia na drogach wjazdowych do i wyjazdowych z Torunia. O przebiegu akcji będziemy informować na bieżąco.
  • Na zdjęciu: prezydent przemawia do biznesmenów
    Biznes, Miasto
    Przedstawiciele firm marketingowych spotkali się z prezydentem Michałem Zaleskim, żeby porozmawiać o możliwościach rozwoju oraz podzielić się swoimi spostrzeżeniami i doświadczeniami w prowadzeniu biznesu w Toruniu.
  • Miasto, Sport
    Z okazji obchodów 100-lecia hokeja w Toruniu, jak również w ramach akcji „Sportowe ferie 2024” został rozegrany turniej e-hokeja.
  • Na zdjęciu: mecz hokeja na lodzie
    Miasto, Sport
    Na lodowisku Tor-Tor przy ul. Bema trwają Mistrzostwa Polski Centralnej Ligi Juniorów w hokeju na lodzie. W turnieju doskonale spisują się gospodarze - MKS Sokoły Toruń.
  • 22 lutego 2024 r. zakończyły się protesty rolników, wszystkie drogi, na których były utrudnienia, są przejezdne.
  • W związku ze spływem wód opadowych, w zlewni rzeki Drwęcy, przewiduje się wzrosty stanów wody w strefie stanów wysokich, lokalnie powyżej stanów ostrzegawczych.
  • W Dworze Artusa prezydent Michał Zaleski spotkał się z toruńskimi przewodnikami, by w dniu ich święta podziękować za krzewienie wiedzy o naszym mieście i jego historii i zabytkach.
  • Na I Kongres Afrykanistyczny w Toruniu przyjadą dyplomaci z kilku państw afrykańskich oraz ludzie biznesu, nauki i kultury. Na wydarzenie zapraszają Katedra Systemów Politycznych Wydziału Politologii i Nauk o Bezpieczeństwie UMK oraz Ośrodek Studiów Wschodnich i Afrykańskich. Kongres potrwa od 21 do 23 lutego 2024 roku.
  • W dniach 23-25 lutego 2024 r. (piątek-niedziela) średniowieczne mury Zamku Krzyżackiego w Toruniu zamienią się w magiczną, bajkową krainę, pełną tajemnic i zaczarowanych stworzeń.
  • 20 lutego 2024 r. na Lodowisku Tor-Tor odbyła się inauguracja hokejowych Mistrzostw Polski Centralnej Ligi Juniorów w sezonie 2023/2024.
  • We wtorek 20 lutego 2024 r. prezydent Michał Zaleski wraz z urzędnikami spotkał się w Szkole Podstawowej nr 10 im. Komisji Edukacji Narodowej przy ul. Bażyńskich 30/36 z mieszkańcami Okręgu Jakubskie-Mokre. Było to dziewiąte z trzynastu zaplanowanych spotkań.
  • 8 marca 2024 r. Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy zaprasza na wyjątkowy wieczór z okazji Dnia Kobiet.