Prof. Karl August Boethke (1900) | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Prof. Karl August Boethke (1900)

Karl August Boethke
(1830-1912), profesor gimnazjalny, prezes Coppernicus-Verein

Honorowy Obywatel Miasta Torunia

Ur. 2 II w Bydgoszczy jako syn Carla Augusta, w latach 1797-1840 burmistrza bydgoskiego, oraz Henrietty z d. Piwa. Uczęszczał do gimn. w rodzinnym mieście i do szkoły łacińskiej w Halle. Następnie studiował filologię na uniwersytetach w Halle i Berlinie. W latach 1851-2 odbył roczny staż nauczycielski w Bydgoszczy, nie mogąc jednak znaleźć stałego zatrudnienia w tamtejszych szkołach, podjął pracę nauczyciela domowego w Rojewie pod Inowrocławiem. W 1855 został powołany jako nauczyciel do Gimnazjum Toruńskiego. Wykładał w wyższych klasach jęz. angielski, historię, geografię, niemiecki. Przygotowywał obchody 300-lecia gimnazjum w 1868, którym poświęcił relację w "Zeitschrift fur Gymnasialwesen" (Bd.2, 1868). 23 VIII 1882 otrzymał tytuł profesora gimnazjum. Wraz z prof. M. Curtze i R. Brohmem uporządkował zbiory biblioteczne Gimnazjum Toruńskiego. W 1902 przeszedł na emeryturę.

W czasie pracy pedagogicznej opracował podręczniki szkolne do nauki angielskiego: "Der Gebrauch der Pronomina im Englischen" (Thorn 1868) oraz dwutomową "Englische Grammatik fur Reahchulen" (Thorn 1875-8), a także publikował prace z tej dziedziny w programach gimnazjalnych (1868). Uprawiał działalność literacką. W 1863 wydał w programie gimnazjalnym tekst "Uber das Wesen des Janus", a w 1903 ukazało się główne dzieło "Steinort. Etn Lied ans Preufiens Vorzeit" (Dresden), stanowiące zbiór epickich obrazów historycznych z czasów początków zakonu krzyżackiego w Toruniu w 1231. W 1904 w Dreźnie ukazał się zbiór poezji "Gedichte". Boethke wydał także wiersze amerykańskiego poety Washingtona Irvinga.

W 1862 wstąpił do Coppernicus-Verein fur Wissenschaft und Kunst, w którym pełnił w latach 1868-9 funkcję pierwszego, w latach 1870-3 drugiego sekretarza zarządu, a następnie objął w 1888 prezesurę stowarzyszenia i pozostał na tym stanowisku do śmierci. Wygłaszał wiele odczytów poświęconych przede wszystkim literaturze. Położył duże zasługi w przygotowaniu w 1873 edycji dzieła "De revolutiombus orbium coelestium" Kopernika jako członek komisji redakcyjnej. Opracował też podstawową do dzisiaj pracę o historii "Coppernicus-Verein Geschichte des Coppernicus-Vereins fur Wlssenschaft und Kunst zu Thorn im dem ersten halben Jahrhundert seines Bestehens" wydaną w 1904 z okazji 50-lecia istnienia towarzystwa. Jednakże w porównaniu z okresem prezesury Leopolda Prowego rozluźniły się w czasie kadencji Boethkego więzi z pozatoruńskimi środowiskami naukowymi, a towarzystwo skupiło się w większym stopniu na popularyzacji historii i innych nauk w skali lokalnej. W 1892 wznowiono jednak publikację czasopisma "MCV", które od 1904 ukazywało się już regularnie jako kwartalnik.

Boethke odegrał szczególną rolę w propagowaniu w mieście idei sportowych. Był zwolennikiem teorii gimnastycznych ojca niemieckiego sportu Jahna; w 1860 założył Thorner Manner-Turnverein, W 1893 z jego inicjatywy utworzone zostało gimnazjalne towarzystwo gimnastyczne. W latach 1873-1912 był przedstawicielem niemieckiego związku sportowego Deutsche Turnerschaft na powiat toruński. W 1894 współorganizował ogólnoniemieckie święto sportowe we Wrocławiu jako wiceprzewodniczący tego związku. Zasługi Boethkego w tej dziedzinie zostały upamiętnione po jego śmierci przez wystawienie pomnika, kamienia z płytą brązową, przed halą sportową przy obecnej ul. Mickiewicza. Znajdował się on tam jeszcze w okresie międzywojennym.

Boethke odgrywał znaczącą rolę w życiu społecznym miasta, był m.in. przewodniczącym Rady Miejskiej. W 1900 otrzymał honorowe obywatelstwo Torunia. W 1863 zawarł związek małżeński z Margot Hartmann, córką poczmistrza. Synowie: Karl był sędzią w Chojnicach; Paul (ur. 1872) oficerem marynarki i dowódcą okrętu; Oswald (ur. 1883) lekarzem; w wieku niemowlęcym zmarł syn Max (ur. 1879). Boethkemiał ponadto 3 córki. Wielokrotnie zmieniał miejsca zamieszkania: w 1865 mieszkał na ul. Prostej, w 1880 na Mostowej, w latach 90. w budynku Gimnazjum przy ówczesnej ul. Wysokiej 13 (obecnie Zaułek Prosowy), na pocz. XX w. przy Bydgoskiej. Zmarł w Toruniu 2 II 1912.

Opracowała: Magdalena Niedzielska
"Toruński Słownik Biograficzny" pod redakcją Krzysztofa Mikulskiego, Toruń 1998, tom 2, strony: 40-41. Towarzystwo Miłośników Torunia i Uniwersytet Mikołaja Kopernika.


>>> Wróć do listy Honorowych Obywateli Miasta Torunia

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęiu: wieża ratusza na tle pochmurnego nieba
    Kultura, Miasto
    Weekend rozpoczynamy sztuką młodego pokolenia - w CSW otwarcie trzech wystaw młodych artystek. Dla melomanów - koncert inaugurujący 39. Świętojański Festiwal Organowy. A w niedzielę czeka nas odpoczynek i spacery - instytucje kultury zachęcają do pełnego relaksu.
  • Autobusem MZK do Kamionek
    Miasto
    Z Torunia prosto nad jezioro w Kamionkach. 20 lipca 2024 r. uruchomiona zostanie linia autobusowa nr 141.
  • Kultura, Miasto
    W piątek, 19 lipca 2024 r. rozpoczął się cykl koncertów w ramach „Alternatywnej Sceny Letniej”. Wakacyjne wieczory umilą fantastyczni artyści: Faustyna, Ampacity, VHS, Jakub Jan Bryndal + EL AXO oraz Kathia, których będzie można posłuchać na plenerowej scenie na Bulwarze Filadelfijskim.
  • Toruńskie Gwiazdy 2024 - plakat
    Kultura, Miasto
    Podczas rozdania toruńskich nagród muzycznych z jubileuszowym koncertem wystąpi Sławek Uniatowski. Wydarzenie odbędzie się 27 lipca 2024 r. o godz. 18:00 na scenie na Bulwarze Filadelfijskim.
  • Park Kultury - plakat
    Kultura, Miasto
    Kolejna odsłona projektu Park Kultury - w amfiteatrze parku na Bydgoskim Przedmieściu zaplanowano koncert i pokaz filmowy w ramach kina letniego.
  • DroneTech 2024 - plakat
    Biznes, Miasto
    O możliwościach współpracy podczas edycji 2024 wydarzenia Dronetech World Meeting przedstawiciele Centrum Wsparcia Biznesu rozmawiali z organizatorami z Instytutu Wspierania Nowych Technologii. Najważniejsze spotkanie przedstawicieli branży lotniczej i pojazdów bezzałogowych odbędzie się w dniach 24-26 października 2024 na terenie Centrum...
  • Kolejna odsłona projektu Park Kultury - w amfiteatrze parku na Bydgoskim Przedmieściu zaplanowano koncert i pokaz filmowy w ramach kina letniego.
  • W piątek, 19 lipca 2024 r. rozpoczął się cykl koncertów w ramach „Alternatywnej Sceny Letniej”. Wakacyjne wieczory umilą fantastyczni artyści: Faustyna, Ampacity, VHS, Jakub Jan Bryndal + EL AXO oraz Kathia, których będzie można posłuchać na plenerowej scenie na Bulwarze Filadelfijskim.
  • Toruńskie Stowarzyszenie Rodzin „Powrót z U” w ramach dofinansowania otrzymanego od Gminy Miasta Toruń realizuje dwa programy, których celem jest przede wszystkim zapewnienie kompleksowego wsparcia rodzicom oraz opiekunom dzieci i osób uzależnionych od alkoholu i narkotyków.
  • Trwają konsultacje Programu współpracy Gminy Miasta Toruń z organizacjami pozarządowymi w 2025 r. Za nami spotkanie z NGOsami.
  • Pandy małe z toruńskiego Ogrodu Zoobotanicznego, Rani i Ogonek, zostały po raz pierwszy rodzicami.
  • Już w sobotę 20 lipca 2024 r. na Zamku Krzyżackim w Toruniu odbędą się kolejne zajęcia z cyklu comiesięcznych, bezpłatnych wykładów o nazwie „Zamek pełen historii”.
  • Od czerwca 2023 r. w Toruniu można wypożyczać rowery typu cargo. W pierwszym roku z takiej możliwości skorzystano 57 razy. Najwięcej wypożyczeń, aż 17, było w październiku 2023 r.
  • To już siódma edycja Międzynarodowego Festiwalu Improwizacji Teatralnej JO! Od 25 lipca 2024 r. ponownie na scenie Dworu Artusa zagoszczą grupy i teatry z całej Polski oraz goście ze świata.