Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Od późnego popołudnia 5 grudnia 2022 r. należy spodziewać się marznących opadów deszczu oraz mżawki powodujących gołoledź. Na drogach i chodnikach będzie ślisko. Apelujemy o dostosowanie prędkości do panujących warunków. Jak podaje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, oprócz marznących opadów deszczu oraz mżawki grożą nam mgły i zamglenia...
  • Inwestycje, Miasto
    W związku z kolejnym etapem prac przy modernizacji torowiska tramwajowego od soboty 10 grudnia 2022 r. zmieni się organizacja ruchu drogowego w rejonie ul. Warneńczyka i Grudziądzkiej.
  • Zainwestuj w Toruniu – podsumowanie kampanii promocyjnej
    Miasto
    Zakończyła się ogólnopolska kampania prasowa promująca potencjał gospodarczy Torunia oraz miejskie tereny inwestycyjne. Kampania była elementem kompleksowych działań prowadzonych przez Centrum Wsparcia Biznesu w ramach projektu „Invest in BiT CITY 2”. W ramach cyklu artykułów prasowych opublikowanych na łamach Gazety Wyborczej i Dziennika Gazeta...
  • Kajko i Kokosz opanowali Zamek Krzyżacki
    Kultura, Miasto
    W pierwszy weekend grudnia (3-4 grudnia 2022 roku) na Zamku Krzyżackim zrobiło się gwarnie, tłoczno i kolorowo. A to wszystko za sprawą bohaterów komiksów Janusza Christy – Kajka, Kokosza i spółki.
  • Kultura, Miasto
    W sobotę, 10 grudnia 2022 r. Książnica Kopernikańska przy ul. Słowackiego 8 udostępnia swoją wypożyczalnię gier i zaprasza całe rodziny na Mikograjki, żeby zagrać w planszówki i karcianki.
  • Zbiórka darów #bizneswtoruniu
    Biznes, Miasto, Toruń dla Ukrainy
    Ruszyła miejska zbiórka darów dla walczącego z agresorem Narodu Ukraińskiego. Apel do toruńskich przedsiębiorców o wsparcie obywateli Ukrainy i pomoc w przetrwaniu zimy wystosował Zbigniew Fiderewicz, zastępca prezydenta Miasta Torunia. 
  • W pierwszą niedzielę grudnia 2022 r. Toruń ponownie gościł biegaczy z całego kraju w ramach jubileuszowej 20. edycji Festiwalu Biegów Świętych Mikołajów.
  • Toruń świętuje 25. rocznicę wpisania Zespołu Staromiejskiego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO!
  • Rozpoczęła się 15. edycja festiwalu Sztuki Natury. W toruńskich galeriach i centrach kultury można podziwiać wystawy sztuk wizualnych inspirowanych przyrodą.
  • Silnie związane z Toruniem flisackie tradycje zostały wpisane na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO!
  • Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji odbudował i ponownie postawił powłokę nad pełnowymiarowym boiskiem do piłki nożnej przy ul. Przy Skarpie. Charakterystyczny biały balon, a mówiąc fachowo, powłoka pneumatyczna, jest z powrotem na swoim miejscu.
  • Niezwykły, świątecznie iluminowany i rozbrzmiewający kolędami tramwaj zgodnie z tradycją rozpocznie w Mikołajki, 6 grudnia 2022 r. kursowanie po ulicach Torunia. Podczas jego pierwszego przejazdu nie zabraknie niespodzianek.
  • W niedzielę, 4 grudnia 2022 r. wystartuje jubileuszowy XX FESTIWAL BIEGÓW ŚWIĘTYCH MIKOŁAJÓW. Dzień wcześniej, 3 grudnia 2022 r., na Rynku Staromiejskim w godz. 11:00 – 12:30, odbędą się imprezy dla dzieci, w tym BIEG MIKOŁAJKA.
  • W najbliższą niedzielę 4 grudnia 2022 r. w godzinach od 11.30 do 14.30 ulicami Torunia pobiegną Święci Mikołajowie.