Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie

Data wydarzenia
-
Opis wydarzenia: 

W Ratuszu Staromiejskim, oddziale Muzeum Okręgowego w Toruniu, trwa prezentacja słynnego portretu Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie.

Obraz, który od dawna znajdował się w przestrzeni Sali Mieszczańskiej, zyskał nowy blask, nowe warunki ekspozycyjne i zabezpieczenie oraz – co nie mniej ważne – został należycie wyróżniony. Bardzo dziękujemy za wsparcie i środki, które przeznaczono z rezerwy budżetowej Prezesa Rady Ministrów, bez których przygotowanie nowej oprawy portretu mistrza nie byłoby możliwe*.

__________

Portret Mikołaja Kopernika (tzw. gimnazjalny) zajmuje szczególne miejsce w ikonografii kopernikańskiej, m.in. z uwagi na walory artystyczne dzieła. Od około 1594 r. do pocz. XX w. obraz znajdował się w Bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Toruniu. Po odzyskaniu niepodległości do 1939 r. był przechowywany w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czasie okupacji przeniesiony został do Muzeum Miejskiego (obecnie Muzeum Okręgowe w Toruniu), a na przełomie lat 1944-45 próbowano wywieźć zabytek do Niemiec. W 1945 r. odnaleziono go w składnicy w Wyrzysku i wówczas został przekazany w depozyt do zbiorów Muzeum Miejskiego przez I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Toruniu. Obecnie prezentowany jest w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu.
 
Bohdan Marconi, konserwator obrazu z lat 1946-1948, określił czas jego powstania na poł. XVI w., na lata ok. 1540–1560. Leonard Torwirt z kolei datował obraz na pierwszą poł. XVI w., wskazując na krąg dürerowski. Późniejsze badania dendrochronologiczne deski obrazu, wykonane w latach 80. XX w. przez Tomasza Ważnego we współpracy z Józefem Flikiem, przeczą tej hipotezie. Na podstawie próbek z podobrazia i analizy źródłowej ujawniono, że drzewo na nośnik toruńskiego portretu zostało ścięte około 1571 r. W związku z tym Józef Flik datował obraz na około 1580 r. Badacz ten próbował związać autorstwo obrazu z postacią Marcusa Gheeraertsa, wskazując na niezbite podobieństwo ujęcia portretu z grafiką Théodore’a de Bry, który współpracował z tym pierwszym. Ustalenie jednoznacznej atrybucji pozostaje nadal niezwykle trudne.
 
Portret przedstawia Mikołaja Kopernika w wieku ok. 35–40 lat. Uczony ukazany został jako postać o wyrazistych rysach oraz długich, ciemnych i falistych włosach. Charakterystyczne jest ujęcie oczu, z których lewe znajduje się niżej od prawego, co świadczy o pewnych niedociągnięciach warsztatowych u malującego. Ubiór uczonego stanowi czarna sutanna z widocznym białym futerkiem, widocznym przy kołnierzyku i ramionach. Tło portretu jest popielate o ciemnym odcieniu.
 
Podobrazie dzieła wykonane jest z trzech desek dębowych o bardzo nierównej powierzchni i grubości od 0,86 do 0,93 cm. Podczas konserwacji w latach 1946–1948 po lewej stronie obrazu wstawiono nową deskę dębową oraz brakujący fragment deski u góry po prawej stronie, nad głową astronoma.
 
Ciekawostką jest to, że najprawdopodobniej obraz był dłuższy od obecnego. Dolna krawędź malowidła nosi ślady drobnych uszkodzeń drewna, które mogły powstać przy odpiłowaniu części dzieła. Józef Flik wysuwał hipotezę, że pierwotny format obrazu ukazywał postać Kopernika z dostrzegalną lewą ręką trzymającą konwalię założoną na prawą rękę.
 
Autor tekstu: Michał Kłosiński

* Dotacja z rezerwy budżetu państwa w wysokości 500 000 zł na realizację zadania obejmowała pięć następujących elementów: opracowanie projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim; zakup oświetlenia do przestrzeni ekspozycyjnej w holu przed Salą Królewską oraz uzupełnienie oświetlenia w przestrzeni ekspozycyjnej drugiego piętra; modernizację Ratusza Staromiejskiego w celu podniesienia jakości obsługi gości korzystających z oferty MOT w ramach ogólnopolskich obchodów 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika; zakup gablot wystawienniczych celem wykorzystania w planowanych wystawach czasowych, związanych z jubileuszem roku kopernikańskiego; zamówienie usług wykonania przeszklonego zamknięcia wschodniego skrzydła galerii ekspozycyjnej drugiego piętra, celem zapewnienia stabilnych warunków ekspozycyjnych dla prezentacji cennych artefaktów zabytkowych.
Jednym z powyższych elementów jest realizacja opracowania projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim, którego koszt wyniósł 130 227,22 zł.
Wkład własny Muzeum Okręgowego w Toruniu w realizację całości projektu wyniósł 125 145 zł.
 
Fot. K. Deczyński
Data: 
20.02.2023 12:00 — 31.12.2023 12:00
Miejsce: 
Ratusz Staromiejski w Toruniu
Kategoria wydarzenia: 
Wystawa
Kopernik 550
Położenie: 

Zobacz wydarzenia kopernikańskie

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika  


  

Najbliższe wydarzenia

Pokaż więcej

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: wokalistka śpiewna na scenie, w tle orkiestra
    Kultura, Miasto
    Zwieńczeniem Roku Kopernikańskiego był koncert pt. „Muzyka i Kosmos”, który zabrzmiał w Arenie Toruń 10 grudnia 2023 r.
  • Na djeciu: na ringu sędzia bokserski unosi do góry rękę jednej z dwóch zawodniczek w gescie zwycięstwa
    Miasto, Sport
    Trzy toruńskie zawodniczki zdobyły złote medale w ostatnim dniu Mistrzostw Polski w Boksie Olimpijskim Seniorek i Seniorów.
  • Na zdjęciu: po walce bokserskiej, sędzia podnosi rękę zawodnika w czerwonym stroju w geście zwycięstwa, stoją na ringu
    Miasto, Sport
    W sobotni wieczór 9 grudnia 2023 r. odbyły się walki finałowe mężczyzn w ramach rozgrywanych w Toruniu Mistrzostw Polski w Boksie Olimpijskim.
  • Na zdjęciu: walka bokserska
    Miasto, Sport
    9 i 10 grudnia 2023 r. w hali tenisowej przy ul. Szosa Chełmińska odbędą się walki finałowe Mistrzostw Polski w Boksie Olimpijskim.
  • Na zdjęciu: otwarcie Mistrzostw Polski w Boksie Olimpijskim
    Miasto, Sport
    Od 4 do 10 grudnia 2023 r. Toruń jest stolicą boksu – rozpoczęły się Mistrzostwa Polski seniorek i seniorów w boksie olimpijskim.
  • Na zdjęciu: grupa osób, w tle most drogowy
    Drogi, Miasto
    Liczne grono torunianek i torunian wraz z prezydentem Michałem Zaleskim pozowało do wspólnej fotografii z mostem drogowym im. gen. Elzbiety Zawackiej w tle z okazji 10. rocznicy jego otwarcia.
  • Liczne grono torunianek i torunian wraz z prezydentem Michałem Zaleskim pozowało do wspólnej fotografii z mostem drogowym im. gen. Elzbiety Zawackiej w tle z okazji 10. rocznicy jego otwarcia.
  • Jedną z atrakcji 10. rocznicy powstania mostu gen. Elżbiety Zawackiej było rzeźbienie mostu w lodzie. Spektakularna rzeźba stanęła na Rynku Staromiejskim.
  • Dokładnie 9 grudnia 2013 r. pierwsze samochody przejechały nowym mostem drogowym przy ul. Wschodniej w Toruniu. - Most połączył dwa brzegi Wisły oraz dwa skupiska osiedli miejskich – prawobrzeże i lewobrzeże. Spełnił wieloletnie i wielopokoleniowe oczekiwania oraz potrzeby mieszkanek i mieszkańców Torunia – powiedział prezydent Torunia Michał...
  • Poznaliśmy laureatów 44. edycji konkursu plastycznego pn. „Moja przygoda w muzeum”. Organizatorem konkursu jest Muzeum Okręgowe w Toruniu.
  • 10 grudnia 2023 r. na Lodowisku Mentor Sport rozegrany zostanie coroczny turniej charytatywny Świąteczna Bitwa Gwiazd.
  • Dobra informacja dla miłośników jazdy na łyżwach. 16 grudnia 2023 roku otwarte zostanie lodowisko sezonowe Przy Skarpie. Po dłuższej przerwie ponownie otwarte zostanie sezonowe lodowisko MOSiR, które znajduje się przy ul. Przy Skarpie 2. Pierwsi łyżwiarze będą mogli wejść na lód 16 grudnia 2023 roku. Lodowisko będzie czynne od poniedziałku do...
  • Obywatele Ukrainy mogą skorzystać z bezpłatnej doraźnej pomocy psychologicznej.
  • Prezydent Torunia Michał Zaleski odwiedził z opłatkiem i upominkami toruńskie kluby seniora.