Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie

Data wydarzenia
-
Opis wydarzenia: 

W Ratuszu Staromiejskim, oddziale Muzeum Okręgowego w Toruniu, trwa prezentacja słynnego portretu Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie.

Obraz, który od dawna znajdował się w przestrzeni Sali Mieszczańskiej, zyskał nowy blask, nowe warunki ekspozycyjne i zabezpieczenie oraz – co nie mniej ważne – został należycie wyróżniony. Bardzo dziękujemy za wsparcie i środki, które przeznaczono z rezerwy budżetowej Prezesa Rady Ministrów, bez których przygotowanie nowej oprawy portretu mistrza nie byłoby możliwe*.

__________

Portret Mikołaja Kopernika (tzw. gimnazjalny) zajmuje szczególne miejsce w ikonografii kopernikańskiej, m.in. z uwagi na walory artystyczne dzieła. Od około 1594 r. do pocz. XX w. obraz znajdował się w Bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Toruniu. Po odzyskaniu niepodległości do 1939 r. był przechowywany w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czasie okupacji przeniesiony został do Muzeum Miejskiego (obecnie Muzeum Okręgowe w Toruniu), a na przełomie lat 1944-45 próbowano wywieźć zabytek do Niemiec. W 1945 r. odnaleziono go w składnicy w Wyrzysku i wówczas został przekazany w depozyt do zbiorów Muzeum Miejskiego przez I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Toruniu. Obecnie prezentowany jest w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu.
 
Bohdan Marconi, konserwator obrazu z lat 1946-1948, określił czas jego powstania na poł. XVI w., na lata ok. 1540–1560. Leonard Torwirt z kolei datował obraz na pierwszą poł. XVI w., wskazując na krąg dürerowski. Późniejsze badania dendrochronologiczne deski obrazu, wykonane w latach 80. XX w. przez Tomasza Ważnego we współpracy z Józefem Flikiem, przeczą tej hipotezie. Na podstawie próbek z podobrazia i analizy źródłowej ujawniono, że drzewo na nośnik toruńskiego portretu zostało ścięte około 1571 r. W związku z tym Józef Flik datował obraz na około 1580 r. Badacz ten próbował związać autorstwo obrazu z postacią Marcusa Gheeraertsa, wskazując na niezbite podobieństwo ujęcia portretu z grafiką Théodore’a de Bry, który współpracował z tym pierwszym. Ustalenie jednoznacznej atrybucji pozostaje nadal niezwykle trudne.
 
Portret przedstawia Mikołaja Kopernika w wieku ok. 35–40 lat. Uczony ukazany został jako postać o wyrazistych rysach oraz długich, ciemnych i falistych włosach. Charakterystyczne jest ujęcie oczu, z których lewe znajduje się niżej od prawego, co świadczy o pewnych niedociągnięciach warsztatowych u malującego. Ubiór uczonego stanowi czarna sutanna z widocznym białym futerkiem, widocznym przy kołnierzyku i ramionach. Tło portretu jest popielate o ciemnym odcieniu.
 
Podobrazie dzieła wykonane jest z trzech desek dębowych o bardzo nierównej powierzchni i grubości od 0,86 do 0,93 cm. Podczas konserwacji w latach 1946–1948 po lewej stronie obrazu wstawiono nową deskę dębową oraz brakujący fragment deski u góry po prawej stronie, nad głową astronoma.
 
Ciekawostką jest to, że najprawdopodobniej obraz był dłuższy od obecnego. Dolna krawędź malowidła nosi ślady drobnych uszkodzeń drewna, które mogły powstać przy odpiłowaniu części dzieła. Józef Flik wysuwał hipotezę, że pierwotny format obrazu ukazywał postać Kopernika z dostrzegalną lewą ręką trzymającą konwalię założoną na prawą rękę.
 
Autor tekstu: Michał Kłosiński

* Dotacja z rezerwy budżetu państwa w wysokości 500 000 zł na realizację zadania obejmowała pięć następujących elementów: opracowanie projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim; zakup oświetlenia do przestrzeni ekspozycyjnej w holu przed Salą Królewską oraz uzupełnienie oświetlenia w przestrzeni ekspozycyjnej drugiego piętra; modernizację Ratusza Staromiejskiego w celu podniesienia jakości obsługi gości korzystających z oferty MOT w ramach ogólnopolskich obchodów 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika; zakup gablot wystawienniczych celem wykorzystania w planowanych wystawach czasowych, związanych z jubileuszem roku kopernikańskiego; zamówienie usług wykonania przeszklonego zamknięcia wschodniego skrzydła galerii ekspozycyjnej drugiego piętra, celem zapewnienia stabilnych warunków ekspozycyjnych dla prezentacji cennych artefaktów zabytkowych.
Jednym z powyższych elementów jest realizacja opracowania projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim, którego koszt wyniósł 130 227,22 zł.
Wkład własny Muzeum Okręgowego w Toruniu w realizację całości projektu wyniósł 125 145 zł.
 
Fot. K. Deczyński
Data: 
20.02.2023 12:00 — 31.12.2023 12:00
Miejsce: 
Ratusz Staromiejski w Toruniu
Kategoria wydarzenia: 
Wystawa
Kopernik 550
Położenie: 

Najbliższe wydarzenia

Pokaż więcej

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura, Miasto
    Od 12 do 14 lipca 2024 r. odbędzie się pierwsza edycja On The Move Music Festival.
  • Na zdjęciu: dużo osób idzie przez starówkę, po lewej stronie widać pomnik Mikołaja Kopernika, w tle kamienice
    Kultura, Miasto, Sport
    Moc muzycznych odsłon tego weekendu: On the Move Music Festival z gwiazdami, szanty, muzyka rodem z gór oraz z Azji, a także występ kapeli podwórkowej. A do tego trzy dni z tangiem.
  • Łukasz „Małpa” Małkiewicz otrzymał Medal Thorunium.
    Kultura, Miasto
    Łukasz „Małpa” Małkiewicz otrzymał Medal Thorunium. Było to pierwsze tego typu wyróżnienie przyznane przez Prezydenta Miasta Torunia Pawła Gulewskiego.
  • Na zdjeciu: prace budowlane na terenie zieleni
    Miasto
    Poniżej zamieszczamy list z apelem, który skierował prezydent Paweł Gulewski do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Sambora Gawińskiego.
  • Drogowcy na Konstytucji 3 Maja
    Drogi, Miasto
    W najbliższy poniedziałek (15.07) rozpocznie się remont ciągu pieszo-rowerowego przy Konstytucji 3 Maja.
  • Pracujemy nad Urban Labem
    Miasto
    Toruń uczestniczy w naborze miast do projektu „Urban Lab – Miasto dla Młodych”.
  • W Toruniu zakończył się Speedway Ekstraliga Camp, w ramach którego treningi odbywali zawodnicy z całego świata.
  • Prezydent Torunia Paweł Gulewski wraz z urzędnikami wizytował 12 lipca 2024 r. plac budowy Szkoły Podstawowej nr 12 przy ul. Strzałowej.
  • Rekord Polski i 17 medali zdobyli reprezentanci Torunia podczas 34. Mistrzostw Polski w Lekkiej Atletyce Masters. Zawody odbyły się 6-7 lipca 2024 r. na obiektach włocławskiego OSiR-u.
  • Moc muzycznych odsłon tego weekendu: On the Move Music Festival z gwiazdami, szanty, muzyka rodem z gór oraz z Azji, a także występ kapeli podwórkowej. A do tego trzy dni z tangiem.
  • Przypominamy, że w każdy wakacyjny weekend Bulwar Filadelfijski, na odcinku od Ślimaka Getyńskiego do Woli Zamkowej, jest wyłączony z ruchu samochodowego. Zamknięcie następuje w piątki o godz. 19:00. Na odcinku od Ślimaka Getyńskiego do ul. Żeglarskiej wprowadzony jest całkowity zakaz ruchu, natomiast od Woli Zamkowej do ul. Łaziennej obowiązuje...
  • W dzień upał, pod wieczór i w nocy burze – to prognoza pogody na piątek 12 lipca 2024 r.
  • Decyzją Rady Nadzorczej Klubu Sportowego Toruń Hokejowej Spółki Akcyjnej oraz jego właścicieli z funkcji prezesa w klubie został odwołany Pan Bogdan Rozwadowski, który pełnił ją przez ostatnich 14 lat, czyli od czasu powołania Klubu Sportowy Toruń Hokejowa Spółka Akcyjna.
  • W najbliższy poniedziałek (15.07) rozpocznie się remont ciągu pieszo-rowerowego przy Konstytucji 3 Maja.