Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


Warto zobaczyć:


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: dłonie dziecięce ułożone jedna na drugiej
    Miasto
    23 lutego przypada Światowy Dzień Walki z Depresją. Jeśli zauważamy wśród bliskich niepokojące zachowania, nie wahajmy się skorzystać z pomocy specjalisty.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski stoi w otoczeniu kobiet i mężczyzn - przewodników
    Miasto
    W Dworze Artusa prezydent Michał Zaleski spotkał się z toruńskimi przewodnikami, by w dniu ich święta podziękować za krzewienie wiedzy o naszym mieście i jego historii i zabytkach.
  • Miasto
    We wtorek 20 lutego 2024 r. prezydent Michał Zaleski wraz z urzędnikami spotkał się w Szkole Podstawowej nr 10 im. Komisji Edukacji Narodowej przy ul. Bażyńskich 30/36 z mieszkańcami Okręgu Jakubskie-Mokre. Było to dziewiąte z trzynastu zaplanowanych spotkań.
  • Na zdjęciu: ludzie niosą ulicą miasta żółto-niebieską flagę Ukrainy
    Miasto
    Od 24 lutego 2022 r. w Ukrainie toczy się wojna. Jako wyraz solidarności z jej narodem w drugą rocznicę tego wydarzenia miało miejsce poruszające spotkanie na Rynku Staromiejskim.
  • Na zdjęciu: ludzie w kościele, widać złoty ołtarz
    Miasto
    Uroczystą mszą św. odpustową uczczono pamięć o toruńskim duchownym, patronie harcerzy polskich, bł. ks. Stefanem Wincentym Frelichowskim.
  • Projekt medalu Triady 100-lecia
    Miasto, Sport
    23 maja 2024 r. odbędzie się pierwszy bieg Triady 100-lecia, a już teraz prezentujemy projekt wyjątkowego medalu imprezy.
  • Od poniedziałku 26 lutego 2024 r. wprowadzone zostaną korekty odjazdów linii nr 30, 39 i 44 w dni robocze z pętli Nad Strugą i Wapienna w godzinach 7:00-8:00.
  • 23 lutego przypada Światowy Dzień Walki z Depresją. Jeśli zauważamy wśród bliskich niepokojące zachowania, nie wahajmy się skorzystać z pomocy specjalisty.
  • 23 lutego 2023 r. w Światowym Dniu Walki z Depresją wiele miast włącza się w ogólnopolską kampanię „Żałoba 146 rodzin”, której organizatorem jest Fundacja Słonie na Balkonie.
  • 22 lutego 2024 r. w Szkole Podstawowej nr 3 przy ul. Legionów odbyło się kolejne spotkanie prezydenta Michała Zaleskiego z mieszkańcami Torunia – tym razem okręgu Chełmińskie.
  • Przedstawiciele firm marketingowych spotkali się z prezydentem Michałem Zaleskim, żeby porozmawiać o możliwościach rozwoju oraz podzielić się swoimi spostrzeżeniami i doświadczeniami w prowadzeniu biznesu w Toruniu.
  • Z okazji obchodów 100-lecia hokeja w Toruniu, jak również w ramach akcji „Sportowe ferie 2024” został rozegrany turniej e-hokeja.
  • Na lodowisku Tor-Tor przy ul. Bema trwają Mistrzostwa Polski Centralnej Ligi Juniorów w hokeju na lodzie. W turnieju doskonale spisują się gospodarze - MKS Sokoły Toruń.
  • Wracamy do tematu sceny plenerowej w Czerniewicach. Będziemy rozmawiać o dwóch alternatywnych rozwiązaniach projektowych – walorach funkcjonalnych, kosztach realizacji i utrzymania, potrzebach lokalnego środowiska w zakresie użytkowania obiektu. Zbierzemy uwagi i opinie uczestników.