Toruński gotyk | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    31. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zakończyło laserowe „Światełko do nieba z Mikołajem Kopernikiem”.
  • Kultura, Miasto
    Po zwycięskim Wielkim Wiosłowaniu 2023, Toruń pobił dwa kolejne rekordy. Najpierw padł najsmaczniejszy rekord Polski w liczbie osób jedzących jednocześnie pierniki. Potem doszedł kolejny, w ramach Wielkiej Ściskawy.
  • Miasto, Sport
    Mirosław Ziętarski, wioślarz AZS UMK, zwyciężył w XX Plebiscycie na Sportowca Torunia 2022 Roku. Wyróżnienie odebrał 28 stycznia 2023 r. podczas XIII Balu Sportowca w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki.To największy Bal w Toruniu i regionie.
  • Miasto
    W Międzynarodowym Centrum Spotkań Młodzieży przy ul. Łokietka w Toruniu 28 stycznia 2023 r. odbył się V Bal Osób Niepełnosprawnych.
  • Miasto, Sport
    Ślizgawka przy muzyce, konkursy, animacje i zabawy ze sportowcami. W sobotę 28 stycznia 2023 r. na lodowisku Tor-Tor przy ul. Bema odbyła się impreza Ferie na Start 2023!
  • Miasto, Sport
    Ekaterina Kurakowa z toruńskiego MKS Axel zajęła czwarte miejsce w konkurencji solistek podczas Mistrzostw Europy w Łyżwiarstwie Figurowym 2023.
  • W Galerii Copernicus przy ul. Żółkiewskiego odbyło się Wielkie Wiosłowanie dla WOŚP. Kolejny rok z rzędu rzędu torunianie z Prezydentem Michałem Zaleskim na czele okazali się najlepsi.
  • Prezydent Miasta Torunia ogłosił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż lokalu mieszkalnego przy ul. Poznańskiej 81/5.
  • Dziewięć par małżeńskich odebrało Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Odznaczenia wręczył prezydent Torunia Michał Zaleski na uroczystości, która odbyła się 27 stycznia 2023 r. w Ratuszu Staromiejskim.
  • Tradycyjnie przed wielkim finałem do Urzędu Miasta Torunia zawitała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. 27 stycznia 2023 r. wolontariusze orkiestry kwestowali w kilku budynkach magistratu.
  • Prezydent Miasta Torunia ogłosił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż lokalu niemieszkalnego o funkcji gospodarczej, stanowiącego własność Gminy Miasta Toruń, usytuowanego w budynku położonym przy ul. Jana Matejki 16-18.
  • Po 40 latach pracy z Urzędem Miasta Torunia żegnają się odchodzący na emeryturę pracownicy: Aleksandra Jasińska i Zbigniew Chętkowski.
  • Na sesji 26 stycznia 2023 r. Rada Miasta zatwierdziła programy naprawcze dla Zakładu Pielęgnacyjno - Opiekuńczego i Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Toruniu.
  • W dyskusji, która odbyła się w czwartek 26 stycznia 2023 r. w siedzibie Książnicy Kopernikańskiej, wzięli udział trzej znakomici naukowcy.