Toruński gotyk | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto, Sport
    Ministerstwo Obrony Narodowej i Wojsko Polskie, w październiku i listopadzie, organizują dla chętnych, dorosłych Polaków bezpłatne, jednodniowe szkolenia pod hasłem „Trenuj z wojskiem”.
  • Plakat informujący o Toruńskiej Nocy Naukowców
    Miasto
    Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy i Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu zapraszają 30 września 2022 r. na „Toruńską Noc Naukowców”. W programie znalazły się warsztaty, pokazy oraz zwiedzanie interaktywnych wystaw.
  • Biznes, Miasto
    Program Moja Starówka świętuje 5. urodziny. Program oferuje rabaty w 92 punktach handlowych i usługowych na starówce.
  • Plakat informujący o wydarzeniu Toruń Freestyle Battle
    Miasto, Sport
    Ruszają zapisy na Amatorskie Mistrzostwa Torunia w jeździe na hulajnogach, rolkach, deskorolkach i rowerach. Toruń Freestyle Battle - Republika Park Edition zaplanowano na 8 października 2022 r.
  • Na zdjęciu: mężczyzna tłumaczy dzieciom pracującym na komputerach
    Miasto
    We wrześniu 2022 r. dzieci i młodzież z całej Polski postawili pierwsze kroki w programowaniu w ramach największych warsztatów programistycznych „Koduj z Gigantami”. W bezpłatnych zajęciach 11. już edycji wydarzenia wzięło udział prawie 20 000 osób, w tym także młodzi mieszkańcy miasta Toruń. Od 3 do 25 września uczestnicy warsztatów poznali...
  • Wizualizacja budynku usługowego przy ul. Świdnickiej
    Biznes, Miasto
    Halę usługowo-produkcyjną wraz z biurami i pomieszczeniami socjalnymi wybuduje w Strefie Inwestycyjno-Logistycznej „Toruń Wschód” spółka HS Inwestycje. Firma planuje oddanie budynku do użytkowania na koniec 2023 roku. Poznaliśmy już wizualizacje bryły budynku.
  • Ponad 1800 uczniów z 17 toruńskich placówek oświatowych wzięło udział w spotkaniach ze strażnikami miejskimi na temat bezpieczeństwa związanego z rozpoczęciem roku szkolnego.
  • Dwie działki pod usługi będzie można kupić w przetargach organizowanych przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta Torunia. Tereny inwestycyjne na osiedlu Na Skapie w Toruniu pójdą pod młotek 30 listopada 2022 r.
  • Od soboty 1 października 2022 r. zmieniony zostanie rozkład jazdy linii autobusowej nr 32 - informuje MZK w Toruniu.
  • Zakończona w tym roku rozbudowa mostu drogowego im. marsz. Józefa Piłsudskiego zajęła pierwsze miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Modernizacja Roku & Budowa XXI wieku! Rozstrzygnięcia poznaliśmy podczas uroczystej gali, która odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie. Wręczenie statuetek w kategorii Drogi i obiekty mostowe. Toruń reprezentował...
  • Trwa ostatnie odliczanie przed SGP i SGP2 na toruńskiej Motoarenie. Kibice wybierający się na wydarzenie mogą już pobierać informatory przygotowane w wersji polskiej i angielskiej.
  • 29 września obchodzony jest Światowy Dzień Serca. Jest to okazja, aby podnosić świadomość społeczną w zakresie chorób układu krążenia, które stanowią największe wzywanie współczesnego zdrowia publicznego.
  • Pomóż Klimatowi! Pod tym hasłem odbędą się konsultacje społeczne dotyczące tworzenia Planu Adaptacji do Zmian Klimatu dla Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Torunia.
  • Przedsiębiorstwo Swimer, które produkuje m.in. zbiorniki do magazynowania i dystrybucji płynów i paliw, jest bohaterem kolejnego odcinka cyklu filmowego „Tak się robi biznes w Toruniu”, realizowanego przez Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu.