Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu widać postać piel egniarki podczas wykonywania szczepienia
    Koronawirus, Miasto
    W weekend 24-25 lipca 2021 roku z możliwości szczepień bez rejestracji w dwóch lokalizacjach w Toruniu skorzystały 623 osoby.
  • Na zdjęciu widać wnętrze kościoła św. Jakuba
    Miasto
    Kościół pw. św. Jakuba został podniesiony do rangi sanktuarium – uroczystości z tej okazji odbyły się w dniu 25 lipca 2021 r.
  • Na zdjęciu - pokaz podczas festiwalu Bella Skyway
    Kultura, Miasto
    Po niedawnej wizycie w Toruniu niemieckich dziennikarzy, na portalu podróżniczym 1001 Reiseträume ukazał się artykuł poświęcony corocznemu festiwalowy światła Bella Skyway Festiwal.
  • Na zdjęciu maszyna pracująca na moscie im. J. Piłsudskiego
    Drogi, Miasto
    Kolejny pracowity weekend na moście drogowym Piłsudskiego. Przypominamy, w piątek 23 lipca o godzinie 22:00 most zostanie zamknięty dla aut. Dla ruchu zostanie otwarty w poniedziałek 26 lipca o godz. 5:00.
  • prezydent Michał Zaleski wręcza ambasadorowi Hiszpanii grafikę
    Kultura, Miasto
    Ambasador Królestwa Hiszpanii w Polsce Francisco Javier Sanabria Valderrama spotkał się w piątek, 23 lipca 2021 r. z prezydentem Torunia Michałem Zaleskim. Wizyta dyplomaty związana była z uroczystościami odpustowymi z okazji Jubileuszowego Roku Jakubowego w kościele Świętego Jakuba Apostoła.
  • Na zdjęciu starówka z lotu ptaka od strony Muzeum Etnograficznego
    Inwestycje, Miasto, Sport
    Więcej pieniędzy na zieleń, świadczenia dla rodzin zastępczych oraz sport dla dzieci i młodzieży - 22 lipca 2021 r. Rada Miasta Torunia uchwaliła zmiany w budżecie na rok 2021.
  • W sobotę 24 lipca 2021 r. na toruńskim Stadionie Miejskim im. Grzegorza Duneckiego odbędzie się 18. edycja Mistrzostw Polski Masters w Rzutach Nietypowych.
  • Rusza nabór na kolejne dotacje w wysokości 5 tys. zł dla mikro i małych przedsiębiorstw w ramach tarczy branżowej.
  • Regaty wioślarskie na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio rozpoczęły się 23 lipca, a zakończą 30 lipca. Polskę reprezentuje sześć osad, w tym zawodnicy z Torunia.
  • Festiwal improwizacji teatralnej, kolejne seanse Kina Letniego, koncerty muzyki klasycznej - to dla ducha. Dla ciała m.in. All Day Beach Party i Toruń Freestyle Battle na pumptracku. A dla miłośników kibicowania sportowym rozgrywkom kolejny mecz żużlowy o utrzymanie Apatora Toruń w Ekstralidze. W ten weekend w Toruniu każdy znajdzie odpowiednią...
  • Na sesji Rady Miasta Torunia 22 lipca 2021 r. radni jednogłośnie przegłosowali projekt uchwały w sprawie ustalenia wysokości opłat obowiązujących w 2021 r. za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych. Jest to związane z nowymi uregulowaniami ustawowymi dotyczącymi hulajnóg i innych urządzeń...
  • Pierwsze w Toruniu stacjonarne biletomaty stanęły na zintegrowanym węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II. To duże ułatwienie – mówią pasażerowie.
  • W Toruniu powstanie Dom dla Matek lub Ojców z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży - tak zdecydowali radni na 32. sesji Rady Miasta Torunia 22 lipca 2021 r. Podjęta uchwała powołuje jednostkę oraz nadaje jej statut.
  • Radni przyjęli zmianę w określaniu zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków na terenie Gminy Miasta Toruń