www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Sport
    O planach Żużlowej Reprezentacji Polski na kolejne miesiące 2020 r. była mowa 5 sierpnia 2020 r. na toruńskiej Motoarenie.
  • Zółto-niebieski tramwaj swing na przystanku przy Cinema-City
    MZK, Sport
    MZK uruchomi dodatkowy kurs tramwaju nr 5 w związku z czwartkowym meczem Apatora Toruń z TŻ Ostrovia.
  • Na zdjęciu fragment budynku Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy
    Kultura, Miasto
    Biuro Programu „Niepodległa” ogłosiło wyniki naboru w ramach programu dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej #wiktoria 1920”. Dofinansowanie otrzymało Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, które w październiku zaprosi na dwudniowy festiwal nauki związany z militarną historią Torunia.
  • Parking przy ul. Skrzyńskiego od 1 października 2020 r. będzie płatny
    Drogi, Miasto
    Przypominamy, że od 1 sierpnia 2020 r. Strefa Płatnego Parkowania w Toruniu została poszerzona. Do SPP Podstrefy "B" zaliczono 238 dodatkowych miejsc parkingowych zbudowanych w 2019 roku.
  • Na zdjęciu laborantka bada próbki
    Miasto
    Woda dostarczana przez Toruńskie Wodociągi jest przydatna do spożycia - stwierdził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Toruniu.
  • Strona tytułowa ksiażki "Smak Gothicu"
    Kultura, Miasto
    Na pokaz kulinarny w wykonaniu Bogdana Gałązki zaprasza w piątek 7 sierpnia 2020 r. Muzeum Toruńskiego Piernika przy ul. Strumykowej. Początek o godz.17:00.
  • Centrum Wsparcia Biznesu, miejska jednostka zajmującą się promocją gospodarczą miasta i współpracą z inwestorami, przygotowało zaktualizowane portfolio gospodarcze Torunia.
  • Statki i łodzie rzeczne spłyną 15 i 16 sierpnia do Torunia w ramach czwartej edycji Festiwalu Wisły. Oprócz możliwości podziwiania jednostek pływających, publiczność weźmie udział m.in. jarmarku regionalnych produktów oraz pikniku przy Zamku Dybowskim.
  • W toruńskich szkołach i przedszkolach trwają wakacyjne remonty. Na prace w placówkach oświatowych miasto przeznaczyło w tym roku 4,5 mln zł.
  • Od soboty 8 sierpnia 2020 r. nastąpią zmiany w organizacji ruchu drogowego w rejonie al. św. Jana Pawła II oraz pl. Niepodległości spowodowane pracami realizowanymi w ramach projektu BiT-City II.
  • Pod hasłem "Wielka tajemnica wiary" 4 sierpnia 2020 r. z Torunia ruszyła 42. Piesza Pielgrzymka z Torunia i 40. Pielgrzymka Ziemi Lubawskiej na Jasną Górę.
  • W sobotę 15 sierpnia 2020 r. wystartuje kolejny z cyklu historycznych rajdów rowerowych „Śladem toruńskich dróg do wolności”. Na trasie wyprawy znalazły się miejsca, które pokażą wielowątkową historię Torunia. Wystartowały zapisy na to wydarzenie.
  • Gmina Miasta Toruń rozstrzygnęła konkurs na organizację i udział w imprezach sportowych w II półroczu 2020 roku. Na organizację imprez sportowych, które odbędą się w Toruniu miasto przeznaczyło 165 400 zł.
  • 15 sierpnia 2020 roku o godzinie 19:15 na toruńskiej Motoarenie Toruń im. Mariana Rosego odbędą się PGE Indywidualne Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi. Poznaliśmy zawodników uprawnionych do startu w tych zawodach.