Toruński Anioł | www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Niebieski napis NGO otoczony splecionymi dłońmi.
    Kultura, Miasto, Sport
    Prezydent Torunia ogłosił pierwszą transzę konkursów dla organizacji pozarządowych na rok 2021. Na dotacje dla toruńskich pozarządówek miasto planuje przeznaczyć w przyszłym roku prawie 34,2 mln zł.
  • Na zdjęciu widac maskotkę Halowych Mistrzostw Europy w Lekkiejatletyce Toruń 2021 w kształcie katarzynki, w tle herb Torunia
    Miasto, Sport
    W dniach 4-7 marca 2021 roku w Toruniu mają odbyć się Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce. Toruń jest gotowy na te prestiżowe zawody.
  • Na zdjęciu: znak drogowy informacyjny
    MZK
    W nocy z 4 na 5 grudnia 2020 r. (piątek/sobota) w godzinach od 22:37 do 4:00 wstrzymany zostanie przejazd autobusów MZK przez skrzyżowanie ul. Legionów i Żwirki i Wigury. Autobusy będą kursowały objazdem.
  • Baner festiwalu
    Kultura, Miasto
    Do 9 grudnia 2020 potrwa III Archipelag Zabawy — Toruński Festiwal dla Dzieci, który rozpoczął się w miniony wtorek. W sumie dla małych odbiorców przygotowano aż piętnaście atrakcyjnych filmów.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski i laureaci konkursu "Zbieramy makulaturę" z 2019 roku
    Eko, Miasto
    1 grudnia 2020 r. ruszyła kolejna edycja konkursu ‘Zbieramy makulaturę” organizowanego przez Prezydenta Miasta Torunia konkursu. Celem rywalizacji jest promowanie zasad selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
  • Na zdjęciu: logo konsultacji społecznych
    Eko, Miasto
    Prezydent Miasta Torunia przystępuje do opracowania Programu Ochrony Środowiska dla Miasta Torunia na lata 2021– 2024 z uwzględnieniem perspektywy do roku 2028. Dbałość o środowisko naturalne stanowi jeden z najważniejszych filarów zrównoważonego rozwoju, dlatego tak istotnym staje się wytyczenie odpowiedniej ścieżki, która tę dbałość zapewni....
  • W sobotę 5 grudnia 2020 r. zostanie otwarte lodowisko sezonowe Przy Skarpie. Z uwagi na sytuację epidemiczną lodowisko będzie funkcjonowało zgodnie z obowiązującymi zasadami reżimu sanitarnego.
  • Po odłożonej kilka dni temu z powodu mrozów operacji betonowania płyty mostu Piłsudskiego, wykonawca przystąpi do tych prac w nocy z 4 na 5 grudnia 2020 r.
  • Do końca 2020 r. wydziały i biura Urzędu Miasta Torunia pracować będą częściowo w trybie zdalnym. Na wizytę w działach obsługujących mieszkańców nadal trzeba się umawiać wcześniej.
  • Już w niedzielę 6 grudnia 2020 r. w trasę rusza świąteczny, iluminowany tramwaj Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu. Gdzie go będzie można spotkać? Publikujemy rozkład jazdy!
  • Po raz kolejny na sprzedaż idą działki inwestycyjne przy Szosie Bydgoskiej w Toruniu. 23 lutego 2021r. odbędzie się przetarg dotyczący gruntów między Motoareną, a budynkami dawnego Merinotexu. Ceny dla części terenów zostały obniżone w porównaniu do ubiegłorocznych przetargów.
  • Ministerstwo Zdrowia informuje o 13 239 przypadkach zakażenia koronawirusem w całym kraju. 164 osoby zakażone to mieszkańcy Torunia.
  • 27 i 28 grudnia 2020 r. rozegrane zostaną półfinałowe mecze hokejowego Pucharu Polski. W tej wybornej stawce znalazła się drużyna KH Energa Toruń.
  • Rusza konkurs „Wygraj voucher do toruńskiej restauracji”, który stanowi wsparcie dla toruńskiej branży gastronomicznej.