www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    O tym, jak bezpiecznie przetrwać pandemię, rozmawiamy z mgr Ewą Nowak - Wąsicką, Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym.
  • Drogi, Inwestycje
    Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego to obecnie jeden z większych placów budowy w Toruniu. Inwestycja zakończy się w listopadzie 2021 roku.
  • Eko, Miasto
    W lipcu zaplanowano pierwsze koszenie terenów zielonych na obszarze należących do Gminy Miasta Toruń. To pomoże w pielęgnacji „łąk kwietnych”, które na lato zostaną ubarwione typowymi dla tej pory roku kwiatami.
  • Miasto
    Podczas drugiej tury wyborów Prezydenta RP, w niedzielę 12 lipca 2020 roku, w Toruniu czynna będzie bezpłatna infolinia wyborcza.
  • Drogi, Inwestycje
    Dużym zainteresowaniem mieszkańców cieszy się budowana ścieżka rowerowa, która połączy Bydgoskie Przedmieście z Osadą Leśną na Barbarce. Dlatego spieszymy z informacją, ścieżka będzie gotowa do końca lipca tego roku!Osada Leśna na Barbarce to miejsce bardzo chętnie odwiedzane przez rowerzystów. Całe rodziny obierają ten kierunek podróży jako...
  • Kultura, Miasto, Sport
    Najbliższy weekend zapowiada się bardzo teatralnie! Na toruńskich ulicach i scenach plenerowych zobaczyć będzie spektakl "Morskie Opowieści" oraz "Pinokio", a w CSW przeniesiemy się nad Sekwanę podczas 11. Przeglądu Nowego Kina Francuskiego.
  • Już 8 września 2020 r. kamienica na starówce idzie na sprzedaż. Nieruchomość zlokalizowana jest przy ul. Fosa Staromiejska 28 w bezpośrednim sąsiedztwie Teatru im. Wilama Horzycy. Cena wywoławcza to 1 milion złotych.
  • Podobnie jak w pierwszej turze wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, osoby niepełnosprawne mogą w niedzielę 12 lipca 2020 r. skorzystać w Toruniu z bezpłatnego transportu.
  • Dezynfekcja, środki ochrony osobistej, dystans – to główne zasady bezpieczeństwa sanitarnego obowiązujące podczas niedzielnych (12 lipca 2020 r.) wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Na budowie w rejonie placu Rapackiego sporo się dzieje. Na al. św. Jana Pawła II, na jezdni od strony starówki, już niedługo pojawi się asfalt.
  • Ponad 25 mln zł wynosi wartość umów podpisanych w tym roku przez miasto Toruń z organizacjami pozarządowymi.
  • W drugiej turze wyborów Prezydenta RP torunianie oddadzą głosy w 123 obwodach do głosowania. Przypominamy, że tak jak w I turze, w 7 przypadkach będą to inne lokale wyborcze niż w poprzednich wyborach.
  • Toruńscy artyści fotograficy: Jadwiga i Marek Czarneccy wykonali nową fotograficzną panoramę Torunia od strony Wisły, o gigantycznej rozdzielczości. Zdjęcie można przeglądać w sieci internetowej.
  • Jaworskie Stowarzyszenie Miłośników Motoryzacji organizuje Rajd Samochodów Zabytkowych „Tylko dla zuchwałych”, podczas którego zawodnicy będą musieli zmierzyć się z interesującymi wyzwaniami, jakie dla nich przygotowano.