Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Niebieski napis NGO otoczony splecionymi dłońmi.
    Kultura, Miasto, Sport
    Prezydent Torunia ogłosił pierwszą transzę konkursów dla organizacji pozarządowych na rok 2021. Na dotacje dla toruńskich pozarządówek miasto planuje przeznaczyć w przyszłym roku prawie 34,2 mln zł.
  • Na zdjęciu widac maskotkę Halowych Mistrzostw Europy w Lekkiejatletyce Toruń 2021 w kształcie katarzynki, w tle herb Torunia
    Miasto, Sport
    W dniach 4-7 marca 2021 roku w Toruniu mają odbyć się Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce. Toruń jest gotowy na te prestiżowe zawody.
  • Na zdjęciu: znak drogowy informacyjny
    MZK
    W nocy z 4 na 5 grudnia 2020 r. (piątek/sobota) w godzinach od 22:37 do 4:00 wstrzymany zostanie przejazd autobusów MZK przez skrzyżowanie ul. Legionów i Żwirki i Wigury. Autobusy będą kursowały objazdem.
  • Baner festiwalu
    Kultura, Miasto
    Do 9 grudnia 2020 potrwa III Archipelag Zabawy — Toruński Festiwal dla Dzieci, który rozpoczął się w miniony wtorek. W sumie dla małych odbiorców przygotowano aż piętnaście atrakcyjnych filmów.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski i laureaci konkursu "Zbieramy makulaturę" z 2019 roku
    Eko, Miasto
    1 grudnia 2020 r. ruszyła kolejna edycja konkursu ‘Zbieramy makulaturę” organizowanego przez Prezydenta Miasta Torunia konkursu. Celem rywalizacji jest promowanie zasad selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
  • Na zdjęciu: logo konsultacji społecznych
    Eko, Miasto
    Prezydent Miasta Torunia przystępuje do opracowania Programu Ochrony Środowiska dla Miasta Torunia na lata 2021– 2024 z uwzględnieniem perspektywy do roku 2028. Dbałość o środowisko naturalne stanowi jeden z najważniejszych filarów zrównoważonego rozwoju, dlatego tak istotnym staje się wytyczenie odpowiedniej ścieżki, która tę dbałość zapewni....
  • W sobotę 5 grudnia 2020 r. zostanie otwarte lodowisko sezonowe Przy Skarpie. Z uwagi na sytuację epidemiczną lodowisko będzie funkcjonowało zgodnie z obowiązującymi zasadami reżimu sanitarnego.
  • Po odłożonej kilka dni temu z powodu mrozów operacji betonowania płyty mostu Piłsudskiego, wykonawca przystąpi do tych prac w nocy z 4 na 5 grudnia 2020 r.
  • Do końca 2020 r. wydziały i biura Urzędu Miasta Torunia pracować będą częściowo w trybie zdalnym. Na wizytę w działach obsługujących mieszkańców nadal trzeba się umawiać wcześniej.
  • Już w niedzielę 6 grudnia 2020 r. w trasę rusza świąteczny, iluminowany tramwaj Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu. Gdzie go będzie można spotkać? Publikujemy rozkład jazdy!
  • Po raz kolejny na sprzedaż idą działki inwestycyjne przy Szosie Bydgoskiej w Toruniu. 23 lutego 2021r. odbędzie się przetarg dotyczący gruntów między Motoareną, a budynkami dawnego Merinotexu. Ceny dla części terenów zostały obniżone w porównaniu do ubiegłorocznych przetargów.
  • Ministerstwo Zdrowia informuje o 13 239 przypadkach zakażenia koronawirusem w całym kraju. 164 osoby zakażone to mieszkańcy Torunia.
  • 27 i 28 grudnia 2020 r. rozegrane zostaną półfinałowe mecze hokejowego Pucharu Polski. W tej wybornej stawce znalazła się drużyna KH Energa Toruń.
  • Rusza konkurs „Wygraj voucher do toruńskiej restauracji”, który stanowi wsparcie dla toruńskiej branży gastronomicznej.