www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu przytulająca się para na tarasie widokowym przy ul. Mostowej
    Kultura, Miasto, Sport
    Trzy spektakle w ramach Festiwalu Teatrów Ulicznych, plebiscyt Toruńskie Gwiazdy 2020, piknik sztuki w Kaszczorku, wieczorne rejsy toruńskich flisaków - tak zapowiada się najbliższy weekend w Toruniu.
  • Uczennica w masce pochylona nad kartką papieru
    Miasto
    Po decyzji rządu dotyczącej powrotu uczniów do szkół od 1 września 2020 r. miasto intensywnie przygotowuje się do organizacji pracy placówek oświatowych w nowych warunkach.
  • Miasto
    Na terenie Torunia i powiatu toruńskiego potwierdzono 237 przypadków zarażenia koronawirusem. Kwarantanną objęto 374 osoby, a 172 powróciło do zdrowia. Od początku trwania pandemii odnotowano 20 zgonów.
  • Sygnalizacja świetlna na przebudowywanym placu Rapackiego
    Inwestycje, Miasto
    Informujemy, że w czwartek 6 sierpnia 2020 r. w godzinach popołudniowych na terenie budowy w rejonie placu Rapackiego i pl. Niepodległości nastąpiła awaria sygnalizacji świetlnej. Trwa jej usuwanie.
  • Sanitariusze w kombinezonach z noszami
    Miasto
    Województwo Kujawsko-Pomorskie realizuje projekt, w ramach którego możliwe jest przeprowadzenia testów na koronawirusa wśród pracowników publicznych podmiotów leczniczych z naszego województwa.
  • Plakat promujący Auto Skyway Festival. Lotnisko. Toruń. Województwo Kujawsko-Pomorskie.
    Kultura, Miasto
    Świetlny pokaz motocross, szpaler fontann i projekcja na gigantycznych głowach, astronomiczny mapping na balonie czy kilkudziesięciometrowa instalacja z ekranów LED – te i wiele innych instalacji z zakresu sztuki światła czekają na zmotoryzowanych widzów „Auto Skyway Festival. Lotnisko. Toruń. Województwo Kujawsko-Pomorskie.”.
  • Toruńskie Centrum Świaczeń Rodzinie wypłaciło już ponad 1,6 mln zł w ramach świadczenia "Dobry start".
  • Przypominamy, że dzisiaj (6.08) od godz. 21.00 do jutra (7.08) do godz. 5.00 na remontowanym moście Piłsudskiego w Toruniu obowiązywał będzie ruch wahadłowy.
  • O planach Żużlowej Reprezentacji Polski na kolejne miesiące 2020 r. była mowa 5 sierpnia 2020 r. na toruńskiej Motoarenie.
  • MZK uruchomi dodatkowy kurs tramwaju nr 5 w związku z czwartkowym meczem Apatora Toruń z TŻ Ostrovia.
  • Biuro Programu „Niepodległa” ogłosiło wyniki naboru w ramach programu dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej #wiktoria 1920”. Dofinansowanie otrzymało Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy, które w październiku zaprosi na dwudniowy festiwal nauki związany z militarną historią Torunia.
  • Przypominamy, że od 1 sierpnia 2020 r. Strefa Płatnego Parkowania w Toruniu została poszerzona. Do SPP Podstrefy "B" zaliczono 238 dodatkowych miejsc parkingowych zbudowanych w 2019 roku.
  • Woda dostarczana przez Toruńskie Wodociągi jest przydatna do spożycia - stwierdził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Toruniu.
  • Na pokaz kulinarny w wykonaniu Bogdana Gałązki zaprasza w piątek 7 sierpnia 2020 r. Muzeum Toruńskiego Piernika przy ul. Strumykowej. Początek o godz.17:00.