Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: grafika promująca konkurs z wizerunkiem Mikołaja Kopernika
    Miasto
    Urząd Miasta Torunia zaprasza do wzięcia udziału w drugiej turze konkursu „Odkryj Toruń na nowo”. Na najlepszych czekają atrakcyjne nagrody!
  • Na zdjęciu: grafika z danymi epidemicznymi
    Koronawirus
    W Toruniu od soboty 27 lutego potwierdzono 63 przypadki zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski składający kwiaty na grobie prof. Domasłowskiego
    Miasto
    27 lutego 2021 roku na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego odbył się pogrzeb zmarłego 19 lutego prof. Wiesława Domasłowskiego i jego żony Wacławy Szmidel-Domasłowskiej. W uroczystościach wziął udział prezydent Michał Zaleski.
  • Na zdjęciu: węzeł przesiadkowy przy al. św. Jana Pawła II
    Inwestycje, Miasto, MZK
    W sobotę 27 lutego 2021 r. o godz. 10:00 oddano do użytku nowy zintegrowany węzeł przesiadkowy w al. św. Jana Pawła II. Od tej pory pasażerowie mogą zmieniać środki transportu publicznego w ramach jednej platformy przesiadkowej. Zintegrowany węzeł przesiadkowy ma przejąć funkcję wszystkich dotychczasowych przystanków komunikacji miejskiej w...
  • Na zdjęciu: grafika z danymi epidemicznymi
    Koronawirus
    W ciągu ostatniej doby w Toruniu potwierdzono 73 przypadki zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Dwie osoby zmarły, w tym jedna nie miała żadnych chorób współistniejących z zakażeniem.
  • Na zdjęciu prezydent Michał Zaleski mówi, obok niego siedzi komendant KMP Maciej Lewandowski.
    Miasto
    Miasto, jak co roku, przeznacza środki finansowe wspierające zakup nowych samochodów dla policji i zrealizowanie dodatkowych patroli.
  • Od 1 marca 2021 r. mogą wznowić działanie niektóre placówki dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami w województwie kujawsko-pomorskim.
  • Miasto Toruń przygotowało w tym roku bogatą ofertę nieruchomości inwestycyjnych. Duże tereny inwestycyjne, działki dla małych i średnich przedsiębiorstw, nieruchomości pod usługi. Pomimo pandemii nie słabnie zainteresowanie miejskimi terenami dla biznesu. Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu prezentuje przegląd tegorocznych ofert inwestycyjnych.
  • W ciągu ostatniej doby w Toruniu wykryto 73 zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 – tyle samo, co dnia poprzedniego. Żadna osoba nie zmarła w wyniku COVID-19.
  • Dziesięć ekip i specjalnie uruchomiony numer telefonu dla mieszkańców. Toruńscy drogowcy rozpoczęli naprawę dróg po zimie.
  • Miasto ogłosiło konkurs na stanowisko dyrektora Teatru "Baj Pomorski" w Toruniu. Oferty można składać do 31 marca 2021 r.
  • Warsztaty, pokazy, prezentacje i wykłady w wersji online - to główne punkty programu tegorocznej edycji "Tygodnia Mózgu". Wydarzenie odbędzie się od 15 do 19 marca.
  • 6 i 7 marca w ramach zwiedzania wystaw Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy oraz Centrum Innowacyjnej Edukacji będzie można skorzystać ze specjalnie przygotowanych stanowisk.
  • Przypominamy, że już w sobotę 27 lutego 2021 r. o godz. 10:00 zostanie oddany do użytku nowy zintegrowany węzeł przesiadkowy w al. św. Jana Pawła II. Od tej pory pasażerowie będą mogli zmieniać środki transportu publicznego w ramach jednej platformy przesiadkowej.