www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Most im. gen. Elżbiety Zawackiej, w dole płynie rzeka Wisła, w oddali widać zabudowania Torunia
    Eko, Miasto
    Co roku w czwartą niedzielę września obchodzimy Światowy Dzień Rzek. W roku 2020 ten dzień przypada 27 września.
  • baner wydarzenia
    Inwestycje, Kultura
    Przeniesiony z wiosny z powodu pandemii 8. Festiwal Sztuki Faktu odbędzie się w Toruniu 29-30 września 2020 r. Impreza będzie miała hybrydową formę – część wydarzeń odbędzie się online, pozostałe będą zamkniętymi pokazami dla szkół.
  • Na zdjęciu: rozpoczęcie gali Made in Toruń
    Biznes, Miasto
    25 września 2020 roku w Centrum Handlowym Toruń Plaza prezydent Torunia wręczył certyfikaty „Made in Toruń” przedstawicielom 25 firm funkcjonujących na toruńskim rynku.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski
    Podczas sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących funkcjonowania miasta.
  • Na zdjęciu: wizualizacja pasa dla rowerzystów i pieszych na moście im. Józefa Piłsudskiego
    Drogi, Inwestycje, Miasto
    Rozbudowa mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu to jeden z projektów, który był poddany konsultacjom społecznym. Jednym z oczekiwań mieszkańców było zapewnienie po obu stronach obiektu ruchu pieszego i rowerowego - i tak będzie! W przyszłym tygodniu rusza montaż nowych wsporników, dzięki którym będzie to możliwe.
  • Na zdjęciu: toruńska starówka nocą
    Miasto
    Z okazji obchodzonego 27 września Światowego Dnia Turystyki prezydent Torunia Michał Zaleski przesyła wszystkim pracownikom branży turystycznej życzenia.
  • 27 września obchodzimy Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, święto ustanowione na pamiątkę powołania Służby Zwycięstwu Polski.
  • Do 30 listopada 2020 r. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Torunia przyjmuje wnioski o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków położonym na terenie Gminy Miasta Toruń, które mają być wykonane w roku 2021 lub...
  • Jak ma postępować lekarz rodzinny, gdy zgłosi się do niego pacjent z objawami charakterystycznymi dla COVID-19 i co dzieje się z chorym, który otrzyma pozytywny wynik testu, a nie jest samodzielny – m.in. na takie pytania odpowiadają algorytmy postępowania z pacjentem, które trafiły do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w całej Polsce.
  • Trwa realizacja projektu obywatelskiego, w ramach którego w Toruniu pojawią się tzw. zielone przystanki komunikacji miejskiej. Gotowa jest koncepcja projektowa.
  • Krzysztof Stanisławski 1 października 2020 roku obejmie stanowisko dyrektora Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu.
  • W najbliższą sobotę 26 września 2020 r., w związku z zawodami żużlowymi na Motoarenie, uruchomiony zostanie dodatkowy kurs tramwaju linii nr 5.
  • Radni wyrazili zgodę na zmiany w budżecie miasta na rok 2020 i w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2020-2050. Dotyczyły one przesunięć w finansowaniu Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage. Władze ECF zwróciły się z prośbą o zgodę na wykorzystanie 1 miliona złotych z dotacji celowej na wydatki inwestycyjne, a nie na organizację...
  • Co roku w ostatnią niedzielę września przypada Międzynarodowy Dzień Głuchych. To okazja do przypomnienia o potrzebach i problemach osób dotkniętych utratą słuchu.